Taniec śmierci był ujmowany wielokrotnie na obrazach i w literaturze, stanowił popularny motyw, do którego chętnie nawiązywali średniowieczni artyści. Taniec śmierci znalazł tez swa realizację pseudo - dramatyczną. Był tematem widowisk urządzanych na cmentarzach, czasem w kościołach. Motyw ten Michał Anioł zaczerpnął z biblijnej Apokalipsy Św. Jana. Michał Anioł czerpał inspirację z Biblii również przy tworzeniu rzeźb. Wykorzystywał nie tylko postaci, ale i motywy biblijne. Jedną z najsłynniejszych rzeź Michała Anioła jest Pieta, znajdująca się w Bazylice św. Piotra w Rzymie. Mała apokalipsa – T. Konwicki. Opracowanie motywu zbrodni: Literatura, podejmując motyw zbrodni, z reguły nie czyni tego w celu epatowania krwawymi scenami, samym przebiegiem czynu, ale stawia pytania o przyczyny leżące u podstaw przestępstwa. Zbrodnie popełniano, i popełnia się, z chęci zysku, wzbogacenia się, z miłości i Konspekt i bibliografia - Motyw szatana w literaturze i sztuce. Motyw wędrówki w malarstwie; Motyw tańca w literaturze i malarstwie; Odwołując się do wybranych przykładów, przedstaw różne ujęcia Sądu Ostatecznego w literaturze i malarstwie. Matura ustna ciel, anioł śmierci, anioł walczący5. Najczęściej występującym motywem anioła goszczącym w baśniach jest bodajże anioł-parobek. Naturalnie nie stroi się w bia-łe zwiewne tuniki, nie ma też buzi wypielęgnowanego dziewczęcia. Jako taki właśnie wzbudziłby w chłopskiej naturze pogardę i śmiech. Zjawia się zatem jako Motyw rycerza - Motyw rycerza w malarstwie. Oto młody rycerz w lśniącej zbroi, o melancholijnej twarzy. Otaczający go świat jest pełen elementów pobudzających naszą wyobraźnię. Nad głową rycerza widzimy unoszące się i walczące ze sobą dwa ptaki – czarny i biały. Zadziwiają nas piękne i dziwne zwierzęta, takie jak: królik Motyw anioła pojawia się nie tylko w tekstach biblijnych, ale jest też często wykorzystywany w literaturze popularnej. Anioł w sztuce literackiej zwykle przedstawiany jest jako istota nadprzyrodzona, która pełni rolę pośrednika między światem ziemskim, a sakralnym. eH7CXfG. Temat Sądu Ostatecznego był bardzo często podejmowany przez twórców różnych epok. Jego popularność wynika z nieustającego zainteresowania ludzi przemijaniem i śmiercią. Człowiek na przestrzeni wieków wielokrotnie zadawał sobie pytanie o sens ziemskiego życia i cierpienia. Wizje Sądu Ostatecznego przedstawiane były i są nadal zarówno w sztukach plastycznych jak i w literaturze. Sąd Ostateczny w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie rozumiany jest jako moment, w którym Bóg osądzi całą ludzkość. Nastąpi wtedy podział ludzi na zbawionych- idących do nieba oraz potępionych- strąconych w otchłanie Sądu Ostatecznego był bardzo często podejmowany przez twórców różnych epok. Jego popularność wynika z nieustającego zainteresowania ludzi przemijaniem i śmiercią. Człowiek na przestrzeni wieków wielokrotnie zadawał sobie pytanie o sens ziemskiego życia i cierpienia. Wizje Sądu Ostatecznego przedstawiane były i są nadal zarówno w sztukach plastycznych jak i w literaturze. Sąd Ostateczny w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie rozumiany jest jako moment, w którym Bóg osądzi całą ludzkość. Nastąpi wtedy podział ludzi na zbawionych- idących do nieba oraz potępionych- strąconych w otchłanie piekła. Sąd Ostateczny najczęściej ma charakter apokaliptyczny, czyli budzący grozę, przerażający, zawiły i tajemniczy. Źródłem takiego ujęcia jest Biblia, z której wypływa pouczenie, że przeznaczeniem każdego człowieka jest Sąd z najstarszych utworów ukazujących wizję Sądu Ostatecznego jest Apokalipsa św. Jana. Apokalipsa czyli objawienie, odsłonięcie to najbardziej tajemnicza księga Nowego testamentu. Autorem jej jest Apostoł Jan, który na wyspie Patmos miał objawienie dotyczące końca świata. Apokalipsa św. Jana pełna jest symboli, od stuleci inspirujących myślicieli i artystów. Do tajemniczych symboli należą: baranek – symbol ofiary Chrystusa, bestia oraz smok – symbole szatana, czterej jeźdźcy – zaraza, wojna, głód, śmierć, Występuje także symbolika liczb: siedem pieczęci, siedmiu aniołów dmących w siedem trąb. Siódemka to liczba duchowości i tajemnicy. Symbolizuje porządek i równowagę. Liczbą szatana to 666. Tajemniczość tej księgi wynika z trudnej symboliki jaką ona zawiera. Jan Apostoł ukazuje rzeczywistość poprzez następujące po sobie obrazy np.: pojawienie się jeźdźców Apokalipsy jest zapowiedzią nieszczęść, które nawiedzą ziemię. Spadająca gwiazda to zapowiedź zejścia na ziemię karzącego anioła. Wydobywanie się dymu z czeluści, zapadanie ciemności to wyrazy panowania zła na świecie. Nadejście kataklizmu, czyli zagłady ludzkości zapowiadają aniołowie, słychać głosy anielskich trąb. Zagłada świata zapowiada dzień gniewu Bożego. Nikt z wrogów Chrystusa nie uniknie kary. Bóg jest sprawiedliwy, bliski człowiekowi i będzie sądził ludzi według ich uczynków zapisanych w księdze żywota. Zbawionych czeka wieczne szczęście, natomiast potępieni zostaną wrzuceni do „ognistego jeziora, gorejącej siarki.” Człowiek w wizji Jana Ewangelisty jest anonimowy, podporządkowany boskim wyrokom, brak jest jego przeżyć i przemyśleń. To Bóg jest najważniejszy. Po unicestwieniu zła Stwórca połączy się ze swoim ludem – nastąpią gody Baranka z Oblubienicą, powstanie „niebo nowe i ziemia nowa.”W miarę upływu lat, artyści zainspirowani Biblią tworzyli własne wizje Sądu Ostatecznego. Zygmunt Krasiński w dramacie „Nie-Boska komedia” przedstawia rewolucję jako gwałtowną, krwawą katastrofę w dziejach ludzkości. Rewolucjoniści to żądni krwi, bezmyślni i bezwzględni barbarzyńcy. Ich światem jest środowisko, w którym nie ma żadnych autorytetów. Są manipulowani przez swojego przywódcę – Pankracego. Chłopi i mieszczanie mszczą się na arystokracji, swoich panach i ciemiężycielach, za lata nędzy i wyzysku. Urządzają krwawe orgie, niszczą kościoły. Rewolucja ta skierowana jest przeciwko Bogu, królom, panom oraz przeciwko religii, filozofii i sztuce. Pankracy ma misję do spełnienia – chce ukarać stary świat w imieniu całej poniżonej ludzkości stworzyć szczęśliwsze perspektywy dla nowych pokoleń. Z. Krasiński jest przekonany, że dojście rewolucjonistów do władzy oznacza apokalipsę – zniszczenie świata, czyli wydarzenie, które w Biblii poprzedzało ponowne przyjście Chrystusa. Nie dziwi więc fakt, że w zakończeniu utworu interweniuje Bóg. Po samobójczej śmierci hrabiego Henryka oraz zagłady ostatnich przedstawicieli arystokracji, Pankracy triumfuje i marzy o zbudowaniu szczęścia na ziemi. W tym momencie ukazuje się mu Chrystus „[…] ponad przepaściami – oburącz wsparty na krzyżu, jak na szabli mściciel. – Ze splecionych piorunów korona cierniowa.” Przerażony wódz rewolucjonistów woła do Leonarda: „Od błyskawicy tego wzroku chyba mrze, kto żyw![…] Daj mi choć odrobinę ciemności!” Pankracy umiera z poczuciem osamotnienia i rozpaczy oraz okrzykiem: „Galilaee, vicisti! – Galilejczyku zwyciężyłeś!” Chrystus – Sędzia karze szaleństwo i jednostronność ludzkiego buntu. Konsekwencją działania ludzkiego, które nie jest zgodne z przykazaniami Bożymi może być tylko kara. Świadczy to o nieuchronność ostatecznego zwycięstwa Chrystusa. Z. Krasiński stworzył własny system filozofii dziejów nawiązujący do prowidencjonalizmu, według którego losami świata kieruje Bóg – Stwórca, Bóg – Sędzia. W dramacie Krasińskiego to ludzie doprowadzili do katastrofy poeta Jan Kasprowicz w hymnie „Dies irae” ukazuje katastroficzną wizję Sądu Ostatecznego. Koniec świata zapowiada dźwięk anielskich trąb. Sąd poprzedzony jest przerażającymi wydarzeniami. Cała natura zamiera przygnieciona strachem, nawałnice powalają lasy. Z bagien wyłażą żmije, pijawki, jaszczury. Ziemię porastają krzyże, zmarli łączą się z żywymi i idą na Sąd Ostateczny. Nad światem szaleje ogień i ciemność, równocześnie wicher i martwota, panuje atmosfera strachu, grozy i ostatecznej katastrofy. Ludzie doświadczają gniewu Bożego. Podmiot liryczny utworu przerażony sytuacją, wypowiada słowa: „Idą na się zmartwychwstali, ogniem wojny świat się pali, tłumy w krwawej brodzą fali.” Temu przerażającemu zjawisku przypatruje się Stwórca, nazwany przez poetę „Łaską łask i gniewem gniewów”. Przed jego obliczem staje anonimowa rzesza ludzka, która nawet w Dniu Sądu nie może wyzbyć się wzajemnej nienawiści i grzechu. Cierpiący ludzie zwracają się do Boga z prośbą o litość i odpuszczenie win. W imieniu tej przerażonej ludzkości, podmiot liryczny nie tylko błaga o zmiłowanie, ale także ośmiela się podjąć spór z Najwyższym Sędzią. Zarzuca Mu, że przewidział istnienie grzechu i zła, zbrodnie jednostek i całych narodów. To on zaszczepił w duszy człowieka żądzę władzy, zwierzęce instynkty, gniew, zawiść. Wyraża to słowami: „Przede mną przepaść, zrodzona przez winę, przez grzech Twój, Boże![…]Ginę!” Nagromadzenie obrazów o spotęgowanej sile wyrazu, kontrastów, zarysowanie ostrych przeciwieństw znaczeniowych, spotęgowanie emocjonalnego napięcia wskazuje na poetykę ekspresjonizmu w tym Herbert w wierszu „U wrót doliny” nawiązuje do Biblii, ale dokonuje reinterpretacji przekazu biblijnego. Biblijny topos Sądu Ostatecznego ulega w tym utworze odwróceniu. Są aniołowie, ale nie ma Boga. Poetyckie ujęcie polega na zetknięciu biblijnej rzeczywistości z rzeczywistością historyczną XX wieku, z wojną i obozami zagłady. Na tej zasadzie „aniołowie stróże” zamieniają się w żandarmów, którzy są bezwzględni i oddzielają dzieci od matek, rozłączają zakochanych, odbierają ludziom to, co kochają. Osoba mówiąca w wierszu to świadek, obserwator dramatu ludzkości rozgrywającego się w „gardle doliny”, czyli biblijnej Dolinie Jozefata, w której ma się odbyć Sąd Ostateczny. W dolinie słychać krzyk ludzi, przywodzący na myśl cierpienie i chaos. Przygotowanie do ważnego wydarzenia polega na odebraniu ludziom tego, co do tej pory było im najbliższe, co stanowiło sens ich życia. Podmiot liryczny wyraża się z lekką ironią o ludziach oczekujących na sąd: „[…] można objąć okiem całe beczące stado dwunogów.” Ludzie zostają podzieleni na dobrych i złych. Początkowo protestują, nie chcą oddać swojej własności np.: staruszka nie chce oddać kanarka, którego kocha. Jednak po chwili podporządkowuje się rozkazowi aniołów. Wszyscy są jednakowo nieszczęśliwi i pozbawieni nadziei. Wydaje się, że w tej całej sytuacji Bóg jest nieobecny. Jednak wydarzenia, których jesteśmy świadkami wskazują na jego okrucieństwo. Sędzia jawi się jako despota, tyran. Człowiek staje się igraszką Boga, musi poddać się jego rozkazom. Obraz dokonanej zagłady Herbert wyraża następującymi słowami: „[…] łąka popiołów, […] deszcz gwiazd, […] świst eksplozji“. Poeta opowiada się po stronie ludzi słabych, pokonanych przez Boga. Ludzie z wiersza Herberta budzą sympatię, bo są konkretni, przywiązani do siebie i rzeczy, które chcieliby przenieść za wrota doliny. O bogactwie ich natury świadczy umiejętność odczuwania bólu, cierpienia, rozpaczy. Wiersz „U wrót doliny” jest otwarty na wiele skojarzeń, także tych z hitlerowskimi obozami zagłady. Autor wypowiada refleksje na temat współczesnych postaw, zobojętnienia na zagrożenie, pogodzenie się z Miłosz w „Piosence o końcu świata” maluje słowami wizję „czasów ostatecznych” w sposób zupełnie inny niż miało to miejsce dotychczas. Poeta twierdzi, że koniec świata właśnie nadchodzi. Jednak nie jest to obraz przepełniony katastrofizmem jak u Kasprowicza, ten koniec świata jest „zwyczajny” i „staje się już”- po prostu. Dzień Sądu Ostatecznego nie wyróżnia się niczym spośród wszystkich innych dni. Żadne znaki nie wskazują na to, że za chwilę wydarzy się jakaś katastrofa: „W dzień końca świata Pszczoła krąży nad kwiatem nasturcji, […] Skaczą w morzu wesołe delfiny, Młode wróble czepiają się rynny.” Również ludzie zachowują się normalnie: „[…] Kobiety idą polem pod parasolkami, Pijak zasypia na brzegu trawnika, Nawołują na ulicy sprzedawcy warzywa”. Ci, którzy oczekiwali błyskawic, gromów i archanielskich trąb odczuwają zawód i niedosyt zwyczajności końca świata. W świecie ukazanym przez poetę wciąż trwa życie, ożywiony ruch. Siwy staruszek pielęgnuje pomidory i nie zamierza przerwać swojego zajęcia. Mówi, że „Innego końca świata nie będzie.” On wie, że końcem świata dla każdego człowieka jest śmierć. Jego postawa świadczy o mądrości, jaką posiada na temat przemijania. Tylko przyjąwszy rozumowo to, co nieuniknione, można spokojnie żyć. Mądry staruszek nie chce czekać na katastrofę, woli pielęgnować pomidory. Utwór Cz. Miłosza parafrazuje, przekształca i uwspółcześnia sens biblijnych zapowiedzi kresu ludzkości. Poeta nawiązuje tu do wojny. Wydaje się, że chce powiedzieć: „Innego końca świata nie będzie.” – skoro wojna zniszczyła wszystko, nawet tradycyjne symbole zagłady i wyobrażenia o Ostateczny inspirował również malarzy. Najdoskonalszym tego przykładem jest późnogotycki tryptyk Sąd Ostateczny Hansa Memlinga. Scena środkowa tryptyku przedstawia Dzień Sądu Bożego i charakteryzuje się wyraźnym podziałem na dwa pola przedstawiające odrębne rzeczywistości – niebiańską (sacrum) i ziemską (profanum). W górze, w centrum kompozycji, króluje Chrystus Sędzia, majestatycznie siedzący na złotym kole-tęczy, będącej symbolem boskiej doskonałości, łączącym jednocześnie państwo Boże (civitas Dei) z państwem ziemskim (civitas terrena). Sądzący trzyma stopy na kuli ziemskiej, co symbolizuje z kolei Jego panowanie nad ziemią. Otaczają Go apostołowie oraz Maryja i Jan Chrzciciel orędujący za ludźmi – mamy tu do czynienia z kompozycją zwaną deesis- orędownicy ludzkości klęczą po obu stronach tronu Sędziego, błagając Go o litość nad grzesznymi ludźmi. Nad Chrystusem widnieją postacie aniołów z narzędziami Męki Pańskiej oraz symbole zbawienia (lilia) i potępienia (gorejący miecz sprawiedliwości). Niżej artysta umieścił aniołów dmących w trąby i ogłaszających nadejście Dnia Sądu Ostatecznego. Druga część obrazu dotyczy tego, co dzieje się na ziemi, a centralnym jej punktem jest postać Michała Archanioła ubranego w złotą zbroję i bogaty płaszcz. Trzyma on wagę, na której szalach Memling przedstawił klęczącego zbawionego oraz wygiętą, bezsilną postać potępionego. Wokół osoby św. Michała rozgrywa się niezwykły dramat powstania z grobów zmarłych oczekujących na ważenie swoich uczynków. Kłębowisko potępionych (z prawej strony) spychane jest przez diabłów w stronę skalistych terenów piekła. Na lewo od św. Michała artysta ukazał popularny w średniowieczu motyw walki anioła z szatanem o duszę człowieka (psychomachia). Raj przedstawia prawe skrzydło tryptyku (lewe od strony widza). Memling przedstawia korowód zbawionych wstępujących do nieba. Wejście do niego ma kształt gotyckiego portalu, czyli ozdobnego wejścia do świątyni, co odpowiada dogmatowi wiary, że droga do zbawienia prowadzi przez Kościół. Stojący przy nim aniołowie przyoblekają przybyłych w szaty. Sprawiedliwych wita św. Piotr stojący na stopniu kryształowych schodów. Piekło to lewe skrzydło obrazu Hansa Memlinga, przedstawia ono pełną grozy scenę strącenia do piekła skazanych na potępienie. Nagie, bezbronne ciała grzeszników pochłania ogień oraz czarna otchłań krainy ciemności i wiecznego cierpienia. Znajdujący się obok anioł grający na trąbie obwieszcza nieodwracalność Bożego wyroku. Sąd Ostateczny Hansa Memlinga zawiera zasadniczo wszystkie elementy dawnych tradycji, ale zarazem wnosi nowe jakości i tworzy z tych elementów nowa wizję. Mająca charakter elipsy kompozycja odzwierciedla boski i kosmiczny porządek świata, łączy w całość jego różnorodne i sprzeczne pełna grozy i tragizmu wizję końca świata przedstawia fresk Michała Anioła z Kaplicy Sykstyńskiej. Malowidło to przedstawia ogromne zbiorowisko ludzkie, które Chrystus gestem uniesionej ku górze ręki dzieli na zbawionych i potępionych. Zbawieni unoszą się ku górze, potępieni opadają w dół z wykrzywionymi strachem twarzami na widok otwierającej się przed nimi piekielnej otchłani, ku której wiedzie ich mitologiczny przewoźnik dusz Charon. Chrystusa i jego Matkę otacza aureola światła. Wokół nich tłoczą się święci. Ponad nimi unoszą się w powietrzu aniołowie. U stóp Chrystusa, anioły dmą w trąby ogłaszając koniec świata. Dół kompozycji to piekło. Wobec mocy Boga ludzki świat rozpada się. Michał Anioł zerwał z tradycyjnymi wyobrażeniami sądu. Wprowadził elementy mitologiczne. Jezusa ukazał jako atletycznego herosa – silnego, doskonale umięśnionego, pełnego majestatu, nie noszącego brody, prawie przedstawione utwory i dzieła sztuki pokazują jak bardzo Biblia wpłynęła na twórczość pisarzy i malarzy. Sąd Ostateczny został w odmienny sposób zinterpretowany przez twórców różnych epok. Świadczy to o tym, iż jest to temat, który każdy człowiek dostrzega z innego punktu widzenia, ma on dla każdego bardzo indywidualne znaczenie. Rzeczą niezmienną pozostaje jedynie fakt, że Boski Sąd dosięgnie każdego i jest nieunikniony. Motyw Sądu Ostatecznego to temat bardzo popularny, o długiej tradycji, różnorodnych ujęciach, wyraźnych funkcjach dydaktycznych i refleksyjnych. Obecnie częściej spotykamy wizje apokaliptyczne ze względu na ich widowiskowość. Najwięcej jest dalekich nawiązań do Sądu Ostatecznego. Motyw anioła w literaturze i sztuce przedstaw na celowo dobranych przykładach. Na dźwiek słowa ANIOŁ pojawia się w naszych myslach piękna postać w białych szatach, z dużymi skrzydłami i aureolą. Aniołowie według większości religii to był byt duchowy, który na różne sposoby wspiera działania i służy Bogu. Większość słowników i encyklopedi podaje następujacą definicę: Anioł- (1) w religiach bliskiego wschodu istota duchowa zajmująca w hierarchi bytów miejsce pomiędzy Bogiem a człowiekiem; (2) wysłannik więc są anioły i jak wyglądają? Anioły w religii chrześcijańskiej zostały stworzeni przez Boga jeszcze przed stworzeniem materialnego, widzialnego świata. Każdemu z nas aniołowie kojarzą sie z "dobrą duszą" jednak tak jak i pomiędzy ludźmi zdarzają sie źli, tak i stało się wśród aniołów- niektórzy odwrócili sie od Boga i zostali strąceni do piekła. Jeden z wyższych aniołów, który przeciwstawił się Panu zwany Belzebubem lub Lucyferem (światło niosącym) patrząc na swą piekność i potęgę uniósł się pychą i zapragnął zdobyć sobie lepsze szczęście niż to, którym obdarzył go Bóg. Pismo święte Nowego Testamentu wymienia siedem chorów: aniołowie, archaniołowie, trony, panowania, zwierzchności, władze, moce. Stary Testament mówi ponadto o cherubinach i serafinach. Opierając się na Piśmie Świętym dzieli się aniołów na dziewięć chórów, a tę dziewiątkę na trzy hierarchie. Pierwsza hierarchia czyli trzy pierwsze chóry to: Hans Memling; Chóry anielskie - boczne obrazy tzw. skrzydeł organowych z Najera * Serafini - górują miłością nad innymi chórami; * Cherubini - są pełni wiedzy Bożej; * Trony - wyróżniają się posłuszeństwem. W drugiej hierarchi są: * Panowania - duchy wolne od bojaźni niewolniczej, zawsze gotowe służyć Bogu i panować nad duchami niższymi, wydawać im polecenia i rozkazy; * Moce- przypisuje się im moc spełniania cudów, zawsze kierują się niezwyciężalnie ku sprawom Bożym i pomagają innym w spełnianiu Bożych rozkazów; * Władze- mają władzę poskramiania złych duchów i określają sposób wykonywania poleceń i rozkazów. Trzecia hierarchia, najbardziej oddalona od Boga, a bardziej zbliżona do ludzi obejmuje: * Zwierzchności (inaczej Księstwa) - które kierują konkretnymi państwami i narodami; * Archaniołów - spełniają najważniejsze zadania i zwiastują ludziom rzeczy wielkiej wagi; * Aniołów - którzy mają do spełnienia zwyczajne misje oraz opieka nad ludźmi. W Piśmie Świętym o aniołach mówi się ponad 300 razy - działają pojedynczo lub w ogromnych grupach, wykonują Boskie rozkazy, tworza niebiański sąd i co ważne przynoszą ludzia wiadomosci i chronią nas. Odegrały one decydująca rolę w Starym Testamencie, żydowskiej Torze a także często wymieniane są w islamskim Koranie. Osoba, która znała wszystkie imiona aniołów to Matka Boska każdy posłannik boży posiada własna "nie mówią nam swoich imion, lecz jestem całkiem świadoma,że istnieje wielka różnica pomiędzy róznymi aniołami, której nie mam możliwości wyjaśnić"( Św. Teresa z Avila 1515-1580) Idąc w slad za biblią poznajemy niektóre imiona. Wiemy, że Archanioł Rafał przedstawił się Tobiaszowi "Ja jestem Rafał, jeden z siedmiu aniołów, którzy stoją w pogotowiu i wchodzą przed majestat Pański"( Tb 12,15), znamy imię św. Gabriel, gdyż przedstawił się on Zachariaszowi "Ja jestem Gabriel, który stoje przed Bogiem" (Łk 1, 19)Nie można stwierdzić jednoznacznie, czy anioły mają ciała. Pojawiaja się wprawdzie w ludzkich postaciach, jednak każda relacja daje całkiem inny opis. W tradycji żydowskiej anioły są rodzaju męskiego, w chrześcijańskiej są androgeniczne. Nie ma tez zgodności kwestii czy maja skrzydła. Angelolodzy twierdzą iż anioły po zejściu na ziemie pojawiaja się w takiej postaci, jaką dany człowiek jest skłonny zaakceptować! Zawsze jednak przychodzą w aurze światła. Najwczesniejsze wizerunki aniołów to młodzieńce bez zarostu, w białych tunikach, pózniej pojawiły się aniołowie w zbrojach i z brodami. Poczatkowo aniołowie nie mieli skrzydeł ( miały je tylko cherubiny i sarafiny), pote, właśnie skrzydła stały sie nieodłącznym atrybutem wszystkich aniołow. Mieli piekne, duże skrzydła-orle bądź łabędzie. Anioł .Sztuka chrześcijańska przedstawia zazwyczaj aniołów w postaci ludzkiej z dodaniem skrzydeł, aby przypominać wiernym, iż te niebieskie duchy zawsze są gotowe na rozkazy Boże i do niesienia pomocy. Wyraz twarzy aniołów jest zawsze młodzieńczy lub dziecinny, ponieważ są nieśmiertelni, a więc zawsze młodzi. Stopy mają zawsze bose, ponieważ tak ukazywali się patriarchom. Bose stopy oznaczają oderwanie aniołów od spraw dają aniołów białe szaty, bo biel oznacza niewinność i radość niebieską; jest też kolorem kapłańskim, a aniołowie modlą się za ludzi, spełniają posługę kapłańską. Przepasanie szat ma oznaczać gotowość do spełniania rozkazów. Ozdoby z drogich kamieni symbolizują ich przymioty: szafir - czystość, hiacynt - życie w niebie, szmaragd - wiecznie kwitnącą i młodą naturę...Czasem artyści wkładają w ręce aniołów różne narzędzia mające przypominać wiernym gniew Boży, którego aniołowie są wykonawcami (miecz), miłosierdzie (narzędzia męki Chrystusa), sprawiedliwość (waga), moc (okowy, z których anioł uwolnił Piotra), przymioty umysłu (miarka). Trąba, z którą przedstawia się anioła ma w nas budzić pamięć o sądzie ostatecznym. Przedstawianie aniołów w postaci samych głowek ma przypominać, że nie posiadają ciała, a jedynie rozum i wolną wolę. Chmurki, które je otaczają wskazują na miejsce ich zamieszkania - niebo. U Fra Angelica asystujący aniołowie grają na lutni, harfie, palą kadzidła, a Żadna biel śnieżna z nim nie stanie w parze, nawet tańczą. Jednym z bardzo pięknych obrazów jest Porwanie Eliasza do nieba 1369 - XVIw. Jeden z 56 obrazów wykonanych w marmurze techniką graffitti i intarsji wykonanych na posadzkach Katedry w Sienie. Ten wspaniały obraz przedstawia jedną z najbardziej ulubionych i znanych scen Starego Testamentu: Eliasz zostaje porwany do nieba na ognistym wozie. Żywości temu przedstawieniu dodaje koński galop oraz wzdęte wiatrem szaty aniołów i proroka. Na podstawie wiersza "Siódmy anioł" w niebie- jak się okazuje- panuje wzorowy porządek. Każdy anioł ma swój zakres czynności, i tak: Rafael- stroiciel chórów, Azrael- kierowca planet, Gabriel- podpora tronu, Michał- hetman zastępów, Azrafael- dekorator światła, Dedrach- apologeta i kabalista, natomiast siódmy anioł jest w pełni niedoskonały: ma na imię Szemkel, jest czarny i nerwowy, chodzi w starej wyleniałej jest podobny do innych. Chodzi cały czas brudny i zapracowany:"między otchłanią a niebem jego tupot nieustanny". Herbert zastosował tu zasadę odwróconej karty: mimo że na niego sarkają inni aniołowie, a malarze mają kłopoty z poprawieniem jego urody, to właśnie on jest najbardziej anielski i po ludzku człowiekowi bliski, trudni się bowiem przemytem grzeszników do jest w tej zastępie według poety "tylko ze względu naliczbę siedem". Według Bibli liczba siedem miała swój symbol- przez 7 dni Bóg stworzył świat, 7 dni ma tydzień, oraz oznacza 7 niebios. Licza siedem uważana jest także za przedstawienie całości świata zawartego w tej liczbie, więc ostatni anioł nie mógł być odrzucony od reszty, bo przez to zburzył by sie cały na zasadzie kontrastu przedstawia aniołow, którzy są w niebie . Ich piękność zestawia z ostatnim siódmym aniołem, który jest brudny i zapracowany, lecz nam ludziom jest najbliższy,ponieważ prowadzi bardzo ważną misję najważniejszą dla człowieka pomaga dostac sie do raju nawet tym, którzy zostali skazani na piekło. Chociaż Twardowski pisze mnustwo wierszy nie tylko o aniołach chciałabym omówić tylko jeden z nich pt: "Aniele Boży". Takimi samymi słowami zaczyna się modlitwa chcrześcijańska do anioła stróża mimo to różnią się bardzo te utwory. W wierszu Twardowskiego podmiot liryczny nie chce, aby jego anioł stróż stał przy nim jak "malowana lala" tylko, żeby ruszał po zachodzie słońca. Podmiot liryczny nie rozumie, dlaczego anioł cały czas przy nim stoi skoro" dziesięć po dziesiątej ostatni autobus" nam ucieka, nie odpęci on od nas ani ciszy, ani hałasu, ani smutku. Człowiek nie widzi potrzeby opiekowania sie nim przez anioła za dnia, ponieważ nie ma czasu nad zastanawianiem sie czy trumna będzie jak "pałacyk" czy jego anioł stróż będzie z nim w godzinie śmierci. Ostania strofa jet ironią roli anioła podmiot liryczny uważa, że przez ciągłe pilnowanie zapomniałby, że trzeba odejść z tego ziemskiego Twardowki pisze wiersze językiem potocznym nie używa przecinków, gdyż czytelnik sam musi dojść do sensu całości wiersza. W każdy opisanym prze ze mnie fragmencie rzuca się w oczy bardzo duże zainteresowanie aniołami we wszystkich epokach a także we wszystkich dziedzinach sztuki. Według powyzszych utworów anioł jest pomoca i ręką od Boga wyciąganą do nas-ludzi poeta, malarz czy rzeźbiarz przedstawia anioła na wzór pięknego, młodego człowieka chociaż jest tylko bytem i tak naprawde nie wiemy jak wygląda to boskie stworzenie możemy sobie Go tylko przedstawionej przeze mnie namiastki malarstwa rzeźby a także literatury docodzimy do wniosków , że aniołowie to tyko byt nie materialny, ponieważ nie posiadają ciała. Mają natomiast własną nieskazitelną pośrednikami między Bogiem a człowiekiem, dlatego są podobne i do Niego i nas samych. Interesują wszystkich ludzi z różnych religii sa nie osiągalne dla nas dlatego tak bardzo fascynujące Malarstwo : Raffaello Santi „Cherubiny”Guercino „Anioły”Guercino „Anioły opłakujące martwego Chrystusa”Rosso Fiorentino „Muzykujący anioł”Paul Gauguin „Wizja po kazaniu: Walka Jakuba z Aniołem”Gustave Dore „Walka Jakuba z Aniołem”Jacek Malczewski „Aniele, pójdę za Tobą”Fra Angelico „Zwiastowanie”Jan Spychalski „Walka Jakuba z aniołem”Rzeźba: Lorenzo Bernini „Ekstaza św. Teresy”Rzeźba anioła w Bazylice NMP w Gdańsku Figura anioła na cmentarzu kościoła San Miniato al Monte we FlorencjiAnioł z kamienia na cmentarzu Rakowickim w KrakowieRzeźby aniołów na PowązkachAmbona Kościoła św. Anny w KrakowieRzeźba anioła w drewnie w Kościele w Gardone Val Trompia Jeśli korzystasz z elementów tej prezentacji maturalnej, proszę ZOSTAW KOMENTARZ! W związku z porządkami na komputerze, a także ze zbliżającą się (dla niektórych) maturą, postanowiłem wrzucić tutaj moją starą prezentację oraz wszelkie materiały jakie do niej mam. Prezentację umieszczam na licencji MIT. Możecie więc ją dowolnie przerabiać, zmieniać i rozpowszechniać. Mało tego - nie mam nic przeciwko, żebyście podali siebie jako jej autora :) Ja już z niej skorzystałem, a wynik: 20/20, mówi sam za siebie. Prezentacja jest w pełni kompletna i zawiera nie tylko plik ppt (PowerPoint), ale także (a może przede wszystkim), dokładne opisy tego co, gdzie i kiedy trzeba mówić. Zawiera także opisy tego co jest na poszczególnych slajdach i wiele, wiele innych rzeczy. Jedyne o co proszę to komentarz. Jeśli korzystasz z tej pracy bądź jej elementów, proszę ZOSTAW KOMENTARZ! Nie musisz się podpisywać z imienia/nazwiska. Nie bardzo mnie to interesuje. Po prostu chciałbym mieć świadomość że komuś się ta prezentacja do czegoś przydała. Pełny temat prezentacji to: Motyw Apokalipsy w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach. Ramowy plan prezentacji maturalnej Wytłumaczenie pojęcia „Apokalipsa” oraz krótkie omówienie symboliki budującej teksty apokaliptyczne. Przedstawienie motywu Apokalipsy w Nowym Testamencie (Apokalipsa św. Jana). Interpretacja obrazu „Czterej Jeźdźcy Apokalipsy” Albrechta Dürera jako kontekst do Apokalipsy Św. Jana. Ragnarok – przedstawienie alternatywnej do Chrześcijańskiej wizji końca świata. Ukazanie ludzkich obaw oraz lęków przed końcem świata w kinematografii. Ukazanie wydarzeń końca świata w innych działach sztuki – anime. Wniosek: motyw apokalipsy jako źródło inspiracji twórczej i punkt wyjścia do refleksji nad tym kim jesteśmy, dokąd zmierzamy i co nas czeka. A oto i materiały (część jest spakowana jako pliki zip, ponieważ jest kilka plików nt. danego zagadnienia): Apokalipsa świętego Jana Apokalipsa(ogólnie) Grafiki wykorzystane w prezentacji (źródło: sieć) Szkic Albrechta Durera - Czterej jeźdźcy Apokalipsy Mitologia Nordycka - Ragnarok Bibliografia Cytaty Konspekt Poszczególne punkty prezentacji (omówienie tego co trzeba mówić, etc) Prezentacja w formacie ppt (PowerPoint) Dwóch rzeczy nie mogę tutaj umieścić (prawa autorskie). Są to następujące książki (wystarczającą ilość fragmentów z tych książek można znaleźć w sieci): Artur Szrejter - Mitologia Germanska Roger Lancelyn Green - Mity Skandynawskie Chociaż tak naprawdę, patrząc obiektywnie, jeśli ściągniecie wszystko co zamieściłem powyżej, to te dwie publikacje nie będą wam potrzebne ;) Mam nadzieję że powyższa praca uczyni waszą maturę łatwiejszą. Jeszcze raz podkreślam: praca na licencji MIT - rób z nią co chcesz :) Jeśli korzystasz z elementów tej prezentacji maturalnej, proszę ZOSTAW KOMENTARZ! Anioł. Motyw anioła w literaturze, malarstwie, filmie, muzyce Przykładowa bibliografia, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę, której temat wykorzystuje motyw anioła (a więc i serafin, cherubin, archanioł) w literaturze, malarstwie, filmie, muzyce... Anioł. Motyw anioła w literaturze, malarstwie, filmie, muzyce Motyw anioła w literaturze Aeropagita Dionizy Hierachia niebieska Andrzejewski Jerzy Teraz na ciebie zagłada Asnyk Adam Ach, jak mi smutno Asnyk Adam Dwa anioły Asnyk Adam Jednego serca... Biblia (Ap 1, 4, 19, 10; 5, 11; 12, 9; 22, 8-9, Hbr 1, 14; 2, 7; 12, 22; Hi 38, 4-7; Jud 6; 2P 2, 4; Kol 2, 18-19; Łk 22, 43; Mk 1, 13; 12, 25; Mt 4, 11; 24, 31; 25, 41; Ps 8, 6; 34, 8; 68, 18; Tb 12, 15) Dante Alighieri Boska komedia Drda Jan Igraszki z diabłem Brzechwa Jan Anioł Gajcy Tadeusz Wizja Gall Anonim Kronika polska Goethe Johann Wolfgang Faust Herbert Zbigniew Przesłuchanie anioła Herbert Zbigniew Siódmy anioł Herbert Zbigniew U wrót doliny Iłłakowiczówna Kazimiera Anioł Stróż Kasprowicz Jan Dies irae Kochanowski Jan Treny Krasiński Zygmunt Hymn Krasiński Zygmunt Nie-Boska komedia Kwiatki św. Franciszka Lament świętokrzyski Lechoń Jan Rozmowa z Aniołem Lenartowicz Teofil Za aniołem Lermontow Michaił Anioł śmierci Leśmian Bolesław Anioł Marquez Gabriel Garcia Bardzo stary pan z olbrzymimi skrzydłami Mickiewicz Adam Dziady cz. II, Dziady cz. III, Dziady cz. IV Milton John Raj utracony Pawlikowska - Jasnorzewska Maria Lenartowicz Pawlikowska - Jasnorzewska Maria Robota anioła stróża Pieśń o Rolandzie Pokorski Leon Anioł miasta Pokorski Leon Anioł zielonego ogrodu Pokorski Leon Anioły nad piramidą Pokorski Leon Głos o przyjaźni i miłości Pokorski Leon Jesienny Anioł przychodzi Pokorski Leon Lotne skrzydła Pokorski Leon Płaczący anioł Porębska Halina Anioł gotycki Porębska Halina Anioł Wędrowny Porębska Halina Zima Aniołów Słonimski Antoni Anioł walczący z Jakubem Słowacki Juliusz Anhelli Słowacki Juliusz Kordian Słowacki Juliusz Testament mój Terakowska Dorota Tam gdzie spadają anioły św. Tomasz z Akwinu Summa filozoficzna Twardowski Jan Aniele Boży Twardowski Jan Nie Anioł Stróż Tuwim Julian Piosenka umarlego Żmichowska Narcyza Poganka Jak analizować wiersz (i interpretować)? Środki poetyckie Jak analizować epikę? Jak analizować powieść? Jak analizować dramat? Słownik pojęć związanych z dramatem Malarstwo - motyw anioła Albertinelli Mario Stworzenie Adama i Ewy oraz grzech pierworodny Bilivert Giovanni Habakuk zaniesiony przez anioła, by nakarmić Daniela w jaskini lwów Bosh Hieronim Wstąpienie do Raju Botticelli Sandro Narodziny Wenus Bouts Dirk Anioł wyprowadza dusze z czyśca Bouguereau William-Adolphe Kupidyn Bouguereau William-Adolphe Pierwszy pocałunek Bouts Dirck Sen Eliasza Cabanel Alexandre Narodziny Wenus Campin Robert Tryptyk: Zwiastowanie Merode Caravaggio Ofiara Izaaka Chagall Marc Ofiara Izaaka Champaigne de Philippe Sen Eliasza Cyrespi Giuseppe Maria Walka Jakuba z Aniołem Delacroix Eugene Walka Jakuba z Aniołem van Dick Anthony Rinaldo i Artemida Froment Nicolas Krzew gorejący Fra Angelico Zdjęcie z Krzyża Fra Angelico Zwiastowanie Genti Leschi Orazio Ofiara Izaaka Guarana Jacopo Daniel w jaskini lwów Guardi Giovan Antonio Dzieje Tobiasza Guercino Anioły Guercino Anioły opłakujące martwego Chrystusa van Heemskreck Maarten Św. Łukasz malujący Madonnę Kożuchowski Tomasz Anioł Stróż Lastman Pieter Oślica i Balaama van Leyden Lucas Sąd Ostateczny Lotto Lorenzo Zwiastowanie Luini Bernardo Eliasz i Anioł Malczewski Jacek Aniele, pójdę za Tobą Malczewski Jacek Za aniołem Malczewski Jacek Zmartwychwstanie Mazzuchelli Pier Franchesco Walka Jakuba z Aniołem Memling Hans Sąd ostateczny Pollaiolo Antonio i Piero Archanioł Rafał i Tobiasz Raffaelo Santi Madonna Sykstyńska Raffaelo Santi Cherubiny Raffaello Santi Wizja Ezechiela Rembrant Ofiara Abrahama Rosso Fiorentino Muzykujący anioł Santrini Simone Hagar i Izmael uratowani przez anioła Savoldo Giovan Gerolamo Tobiasz i Anioł Strozzi Barnardo Tobiasz uzdrawia ojca Teniers David młodszy Modlitwa Abrahama i Izaaka Tycjan Assunta da Vinci Leonardo Zwiastowanie Vignali Jacopo Oślica Balaama Watteau Jean-Antoine Odjazd na Cyterę van der Weyden Rogier Tryptyk siedmiu sakramentów Jak analizować obraz (dzieło malarskie)? Słownik pojęć związanych z malarstwem Filmy - motyw anioła: Anioł w Krakowie, reż. Artur Więcek 2002 Armia Boga, reż. Gregory Widen 1995 Constantine, reż. Francis Lawrence 2005 Dogma, reż. Kevin Smith 1999 Facet z nieba, reż. Cary Medoway 1985 Miasto Aniołów, reż. Brad Silberling 1998 Miasto aniołów, reż. Tim Pope 1996 Michael, reż. Nora Ephron 1993 Niebo nad Berlinem, reż. Wim Wenders 1987 Prawie jak Anioł, reż. John Cornell 1990 Randka z aniołem, reż. Tom McLoughlin 1987 Tak daleko, tak blisko, reż. Wim Wenders 1993 To wspaniałe życie, reż. Frank Capra 1946 Żona biskupa, reż. Henry Koster 1996 Żona pastora, reż. Penny Marshall 1996 Życie mniej zwyczajne, reż. Danny Boyle 1997 Jak analizować film? Słownik pojęć filmowych Muzyka - motyw anioła: Aerosmith Angel Anathema Angels Walk Among Us Budzyński Tomasz Anielo, mój aniele Coma Anioły Feel Jak anioła glos Hey Anioł Ippon Anioł Jacek Kaczmarski Strącenie aniołów Łukasz Kaminiecki Anielska opieka Wojciech Kilar Angelus Łukasz Kaminiecki Anioł stróż Łukasz Kaminiecki Dotyk Anioła Manaam Anioł (Miłość to wieczna tęsknota) Massive Attack Angel Myslovitz Anioł Republika Moja Angelika Sośnicka Zdzisława Anioł Stróż nie kocha nas Stare Dobre Małżeństwo Anioł zimowy Stare Dobre Małżeństwo Anioły na poddaszu płaczą Stare Dobre Małżeństwo Bieszczadzkie anioły Sumptuastic Kołysanka Urszula Anioł wie Literatura przedmiotu- motyw anioła: Anioł w literaturze i w kulturze Ługowska Jolanta (red.) Anioł w literaturze i w kulturze Ługowska Jolanta (red.) Anioł w poezji polskiej. Powietrze aniołów pełne. Antologia Koperski Jerzy (red.) Cruz Joan Carroll Aniołowie i diabły Danielou Jean Aniołowie i ich misja Giorgi Rosa Aniołowie i demony Kriele Alexa Aniołowie o sensie życia Jakimowicz - Klein Barbara Anioły Kozłowski Roland Piotr Anioły. Medytacja. Afirmacja. Przepowiednia Tkaczyk Lech Anioły codziennej troski Ważny Tomasz Anioły pomocnicy Boga przyjaciele ludzi modlitwy i rozważania Doreen Virtue Królestwa ziemskich aniołów Burnham Sophy Księga aniołów Joslin Mary Księga opowieści o aniołach Krauss Heinrich Mały leksykon aniołów Kunstler Langner Danuta Anioł w poezji baroku Dzieje postaci w kulturze dawnej Europy Paola Giovetti Aniołowie Williams Jane Aniołowie Kopaliński Władysław Słownik symboli Kuksewicz Zdzisław Zarys filozofii średniowiecznej Literatura przedmiotu Tatiana Żmij Kategoria: Motywy literackie Odsłony: 106939

motyw anioła w literaturze i sztuce prezentacja